Báo cáo chuyên đề tháng 1.
Người báo cáo: Nguyễn Thị Hường.
Tên chuyên đề:Phương pháp giải một số dạng bài tập xác định công thức hóa học của một chất dựa vào thành phần định lượng dành cho học sinh khá giỏi 89
A- ĐẶT VẤN ĐỀ:
I- Cơ sở lý luận
Hóa học là khoa học nghiên cứu các chất, sợ biến đổi và ứng dụng của chúng. Trong giảng dạy Hoá học, nhiệm vụ chính của giáo viên là truyền thụ kiến thức cơ bản cho học sinh, rèn luyện các kỹ năng, thao tác thực hành thí nghiệm, giúp học sinh nắm vững được kiến thức sách giáo khoa. Song bên cạnh đó, một nhiệm vụ không kém phần quan trọng là giúp học sinh có phương pháp giải các dạng bài tập. Từ đó cấc em sẽ nắm vững kiến thức và hiểu sâu hơn.
Để giúp các em tháo gỡ được vướng mắc khi gặp dạng bài toán này, tôi đã tìm hiểu, nghiên cứu đưa ra phương pháp giải.Tôi tách ra từng dạng bài tập và đưa ra phương pháp giải cho từng dạng bài tập để tìm công thức hóa học của một chất.
Theo tôi, có thể phân chia dạng này thành hai dạng bài tập nhỏ như sau:
1- Xác định chất dựa vào thành phần định tính.
2- Xác định chất dựa vào thành phần định lượng.
ở đây tôi chỉ xin trình bày cụ thể hoá dạng bài tập xác định chất dựa vào sự phân tích định lượng.

II. Cơ sở thực tiễn.
Chuyên ngành hoá học là một trong những chuyên ngành có nhiều ứng dụng trong thực tiễn cuộc sống. Nó phục vụ cho nhiều chuyên ngành khác phát triển. Vì vậy một việc rất cần thiết là ngay từ cấp cơ sở trong hệ thống trường học phổ thông nên hình thành và đào tạo khối mũi nhọn bộ môn hoá học.
Đối với học sinh: Giúp các em biết phân chia đề ra từng dạng nhỏ và định hướng được phương pháp giải loại bài tập này.Qua đó giúp các em hệ thống hóa và áp dụng một cách sáng tạo trong giải bài tập hóa học, khơi dậy đam mê học và làm bài tập môn hóa học, đặc biệt đối với học sinh khá giỏi. Ngoài ra còn hình thành cho các em có phương pháp suy luận logic để giải quyết vấn đề, góp phần phát triển trí tuệ và năng lực tư duy của học sinh.
B - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
- Yêu cầu:
+ Nắm vững tính chất lý hoá của các chất đã học.
+ Nắm chắc cách giải bài tập cơ bản
+ Chịu khó tư duy lô gíc, sáng tạo khi giải. Vận dụng linh hoạt nhiều phương pháp.
- Phương pháp giải chung cho dạng bài tập này là: đặt công thức tổng quát của chất cần tìm.Từ đó khai thác đề ra, suy luận để tìm tỷ lệ về chỉ số nguyên tử của các nguyên tố tạo nên chất đó.
* Lưu ý: ở tất cả các dạng nhỏ của dạng bài này một số bài toán phải kết hợp biện luận mới tìm được công thức hóa học.
Cụ thể tôi chia dạng bài tập này làm ba dạng nhỏ như sau:
1. Xác định CTHH khi biết thành phần % về khối lượng các nguyên tố trong hợp chất.
2. Xác định CTHH khi biết tỷ lệ về khối lượng các nguyên tố trong hợp chất.
3. Xác định CTHH dựa vào PTHH.
ở mỗi dạng đều giới thiệu những bước cơ bản để học sinh định hướng giải.
1. Dạng 1: Xác định CTHH khi biết thành phần % về khối lượng các nguyên tố trong hợp chất.
a. Phương pháp:
- Đặt CTTQ của hợp chất cần tìm.
- Tìm tỷ lệ nguyên tử các nguyên tố: dựa vào tỷ lệ về khối lượng = tỷ lệ %khối lượng các nguyên tố.
- Với các chất vô cơ tỷ lệ tối giản nhất của nguyên tử các nguên tố cũng thường là các giá trị chỉ số cần tìm.

b. Bài tập áp dụng.
Bài toán 1 : Hợp chất vô cơ A có thành phần % về khối lượng các nguyên tố là: 45,95%K ; 16,45%N; 37,6%O. Xác định CTHH của A.
Giải:
Vì %K+%N+%O=100% nên A chỉ chứa 3 nguyên tố K, N và O.
- Gọi CTTQ của A là: KxNyOz (x,y,z nguyên dương).
- Ta có: x.MK : y.MN : z.MO = %K:%N:%O
=> x:y:z =

=> x:y:z =

=> x:y:z = 1,17:1,17:2